Het eerste Monopoly spel: wie vond het uit en hoe oud is het?

Monopoly is waarschijnlijk het bordspel dat je nóg kent van vroeger. Die groene huisjes, de rode hotels, de discussies over wie het spoor mag kopen – het zit in ons collectieve geheugen gebakken. Maar hoe oud is Monopoly eigenlijk? En belangrijker nog: wie heeft Monopoly uitgevonden? De echte oorsprong van dit iconische spel is verrassender dan je denkt.

Het verhaal achter het eerste Monopoly spel is namelijk lang niet zo simpel als de meeste mensen denken. Waar komt Monopoly vandaan? Het antwoord voert ons terug naar begin 1900, naar een vrouw die een politieke boodschap wilde uitdragen via een bordspel. Spoiler: het ging niet over rijk worden, maar juist over de gevaren daarvan.

In dit artikel duik ik in de fascinerende geschiedenis van Monopoly. Van de allereerste editie tot de moderne varianten die je vandaag nog steeds kunt kopen. Je ontdekt niet alleen hoe lang Monopoly al bestaat, maar ook waarom dit spel generaties heeft overleefd terwijl duizenden andere bordspellen in de vergetelheid zijn geraakt.

Wie heeft Monopoly écht uitgevonden? Het onbekende verhaal van Elizabeth Magie

De meeste mensen denken dat Charles Darrow Monopoly heeft uitgevonden in 1935. Dat klopt niet helemaal. De werkelijke Monopoly oorsprong ligt ruim dertig jaar eerder, bij een vrouw die je waarschijnlijk nog nooit hebt gehoord: Elizabeth Magie.

In 1903 – dus meer dan honderd jaar geleden – ontwierp Magie een bordspel genaamd “The Landlord’s Game” (Het Verhuurdersspel). Ze was een economische activist en wilde laten zien hoe monopolies en grondbezit gewone mensen uitbuiten. Het spel had twee sets regels: één waarbij spelers elkaar probeerden te vernietigen (klinkt bekend?), en één coöperatieve variant waarbij iedereen won als welvaart eerlijk werd verdeeld.

Parker Brothers, de spellenuitgever die Monopoly later wereldberoemd zou maken, kocht in 1935 het patent van Magie voor slechts 500 dollar. Geen royalty’s, geen erkenning. De ironie is moordend: een spel bedoeld om kapitalistische uitbuiting aan de kaak te stellen, werd zelf het slachtoffer ervan.

Charles Darrow: de man die de eer opeiste

Charles Darrow, een werkloze verkoper uit Philadelphia, kwam in de vroege jaren ’30 in contact met een lokale variant van The Landlord’s Game. Hij verfijnde het spel, tekende straten van Atlantic City op het bord, en verkocht het in 1935 aan Parker Brothers als zijn eigen uitvinding.

Parker Brothers wist natuurlijk van Magie’s eerdere patent. Daarom kochten ze stilletjes haar rechten op, begroeven haar naam in de geschiedenisboeken, en lanceerden Monopoly als “het spel dat Charles Darrow uitvond in zijn kelder tijdens de Grote Depressie.” Een perfect verkoopverhaal – alleen niet waar.

Uit welk land komt Monopoly dus eigenlijk? Amerika, zeker. Maar het is een Amerikaans verhaal van innovatie én exploitatie, van een briljante vrouw en een opportunistische man. De eerste Monopoly editie zoals wij die kennen verscheen in 1935, maar de wortels liggen dertig jaar eerder.

Het oudste Monopoly spel: hoe zag de eerste editie eruit?

Het allereerste Monopoly spel dat Parker Brothers in 1935 uitbracht, was verrassend eenvoudig vergeleken met moderne edities. Het bord was gedrukt op dik karton, de pionnen waren simpele metalen voorwerpen (een hoedje, een auto, een strijkijzer – iconisch inmiddels), en het speelgeld was zwart-wit gedrukt.

De originele straatnamen kwamen van Atlantic City, een badplaats in New Jersey waar Darrow zijn zomers doorbracht. Boardwalk en Park Place werden de meest begeerde eigendommen – een traditie die honderd jaar later nog steeds standhouden in internationale versies.

Een eerste editie van Monopoly uit 1935 kost tegenwoordig duizenden euro’s bij verzamelaars. De allereerste handgemaakte versies die Darrow zelf maakte (op ronde bordjes van oliedoek, voor hij met Parker Brothers in zee ging) zijn zelfs tienduizenden waard.

Hoe lang bestaat Monopoly? Een tijdlijn van 1903 tot 2026

Om de vraag “hoe lang bestaat Monopoly” goed te beantwoorden, moeten we onderscheid maken tussen verschillende mijlpalen:

• 1903: Elizabeth Magie ontwerpt “The Landlord’s Game” – de voorloper van Monopoly
• 1904: Magie krijgt het eerste patent op haar bordspel
• 1924: Magie brengt een herziene versie uit met verbeterde regels
• 1933: Charles Darrow komt in contact met een lokale variant van het spel
• 1935: Parker Brothers lanceert officieel “Monopoly” – dit wordt beschouwd als het geboorte jaar
• 1936: Meer dan 35.000 exemplaren per week verkocht – een fenomeen
• 1941: Britse geheime dienst verstopt echte bankbiljetten in Monopoly-spellen voor krijgsgevangenen
• 1985: 50-jarig jubileum met gouden editie
• 2008: Eerste elektronische bankieren-versie (geen papiergeld meer)
• 2026: Meer dan 275 miljoen verkochte exemplaren wereldwijd

Dus: als je 1935 aanhoudt als officiële geboorte datum, is Monopoly nu 91 jaar oud. Maar de DNA van het spel gaat terug tot 1903 – dat maakt het concept al 123 jaar oud.

Waarom werd Monopoly zo populair in de jaren ’30?

De timing was paradoxaal briljant. Midden in de Grote Depressie, toen miljoenen Amerikanen arm waren en werkloos, vloog een spel over geld verdienen en onroerend goed bezitten de winkels uit. Waarom?

Mensen konden voor een paar dollar even fantaseren over rijkdom. Je kon hotels bouwen, hele straten bezitten, bankier spelen – allemaal dingen die in het echte leven onbereikbaar waren. Het was escapisme in zijn puurste vorm. Bovendien was het goedkope vermaak: één spel kostte ongeveer 2 dollar en kon tientallen avonden entertainment opleveren.

Parker Brothers had ook geluk met distributie. Net toen de economie voorzichtig herstelde (1936-1937), had bijna elk warenhuis in Amerika Monopoly op de schappen liggen. Het werd het perfecte cadeau: niet te duur, geschikt voor het hele gezin, en met een vleugje aspiratie.

Waarom werkt Monopoly nog steeds in 2026?

Eerlijk zijn: Monopoly is niet het beste bordspel dat ooit is gemaakt. Het duurt te lang, je kunt al vroeg kansloos achter komen te staan, en de geluksfactor is enorm. Toch blijft het verkopen. Waarom?

Nostalgie is een krachtig wapen

Drie generaties hebben Monopoly gespeeld. Grootouders leerden het van hun ouders, ouders speelden het als kind, kinderen spelen het nu. Die emotionele verbinding is onvervangbaar. Als ik “vrij parkeren” zeg, weet jij waarschijnlijk meteen waar ik het over heb – ook al heb je misschien jaren niet gespeeld.

Iedereen kent de regels (min of meer)

Je hoeft geen handleiding te lezen. Zelfs als je details vergeten bent, kan iemand aan tafel je binnen vijf minuten bijpraten. Die lage instapdrempel is goud waard. Moderne bordspellen zijn vaak complexer en strategischer, maar vereisen ook meer tijd om te leren. Bij Monopoly kun je direct beginnen.

Als je juist op zoek bent naar bordspellen voor kinderen die makkelijk te leren zijn, is Monopoly Junior een uitstekende keuze – daarover later meer.

Constante vernieuwing door thema-edities

Parker Brothers (nu Hasbro) is briljant in het uitmelken van het merk zonder de kern te veranderen. Er zijn meer dan 1.100 officiële Monopoly-versies: van Star Wars tot Fortnite, van lokale steden tot Netflix-series. Die variëteit houdt het spel fris, ook al is de onderliggende mechanica identiek.

Van speelgeld tot digitaal: hoe Monopoly evolueert

Het basisspel is misschien hetzelfde gebleven, maar de uitvoering heeft enorme sprongen gemaakt. Hier zijn de belangrijkste ontwikkelingen:

Betaalsystemen door de jaren heen

De eerste Monopoly editie had simpel zwart-wit speelgeld. In de jaren ’50 kreeg elk biljet een kleur (herken je het roze 5-biljet nog?). Vanaf 2008 introduceerde Hasbro elektronisch bankieren: een klein apparaatje met bankpasjes verving het papiergeld. Handiger? Absoluut. Maar ouderwetse spelers missen het fysieke geld – het afpakken van briefjes van 500 heeft toch iets bevredigends.

Spelstukken: van strijkijzer tot T-Rex

De originele zes pionnen uit 1935 waren: een hoedje, een strijkijzer, een vingerhoedtje, een auto, een schoen, en een kruiwagen. In 2013 stemden fans wereldwijd om het strijkijzer te vervangen door een kat. In 2017 vloog het vingerhoed eruit, en kwam de T-Rex erbij. Traditie is leuk, maar Hasbro begrijpt dat elke generatie zich moet kunnen identificeren met het spel.

Versnelde varianten

Het grootste probleem van Monopoly? Het duurt uren. Serieus, een volledige pot kan 3-4 uur duren als je pech hebt. Daarom heeft Hasbro snellere versies gemaakt:

• Monopoly Speed: Klaar in ongeveer 10 minuten door timers en vereenvoudigde regels
• Monopoly Deal (kaartspel): 15 minuten, strategischer, geen bord nodig
• Monopoly Junior: Voor kinderen vanaf 5 jaar, duurt 30-45 minuten

Deze varianten zijn vooral handig voor een spontane spelletjesavond wanneer je niet de hele avond wilt vullen met één spel.

Welke Monopoly editie moet je kopen in 2026?

Er zijn zoveel versies dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Hier zijn de beste opties voor verschillende situaties:

Monopoly Classic – de tijdloze keuze

Als je één versie wilt hebben, kies dan de klassieke editie. Het heeft de vertrouwde straten, het iconische design, en werkt voor alle leeftijden vanaf ongeveer 8 jaar. Prijs ligt rond de 25-30 euro. Niet de goedkoopste, maar je krijgt waar je voor betaalt: kwaliteit die jaren meegaat.

Perfect voor families die Monopoly willen introduceren aan een nieuwe generatie, of voor nostalgische volwassenen die het spel van vroeger willen herbeleven.

Monopoly Junior – speciaal voor jonge kinderen

Vanaf 5 jaar speelbaar, met versimpelde regels en kortere speeltijd (30-45 minuten). In plaats van straten koop je attracties zoals een dierentuin of een speeltuin. Het geld heeft lagere waarden, wat rekenen makkelijker maakt. Prijs: rond de 20-25 euro.

Als je op zoek bent naar meer opties, bekijk dan mijn uitgebreide gids over bordspellen voor kleuters die zowel educatief als leuk zijn.

Monopoly Valsspelers Editie – voor rebelse gezinnen

Deze variant moedigt valsspelen actief aan. Er zijn speciale kaarten die je opdragen te stelen van de bank, huizen te verplaatsen zonder te betalen, of geld te pikken van andere spelers. Als je betrapt wordt, ga je naar de gevangenis. Als het lukt, krijg je een bonus. Het brengt een hilarische twist aan het klassieke spel.

Ideaal voor families die van lachen houden en niet te serieus zijn. Minder geschikt voor competitieve spelers die liever eerlijk winnen. Prijs: ongeveer 30-35 euro.

Thema-edities: alleen als je fan bent

Er zijn Monopoly-versies van bijna elk populair merk: Game of Thrones, Harry Potter, Friends, Mario Kart, noem het maar op. Deze zijn leuk als je superfan bent, maar de speelervaring is identiek aan normaal Monopoly – alleen de straatnamen en het artwork veranderen.

Mijn advies: koop alleen een thema-editie als je echt gepassioneerd bent over dat thema. Anders krijg je gewoon betere waarde bij de klassieke versie.

Strategietips: zo vergroot je je kans om te winnen

Monopoly wordt vaak gezien als een geluksspel, maar er zit meer strategie in dan je denkt. Deze tips helpen je consistent beter te presteren:

Koop alles wat je kunt in het begin

Veel spelers zijn te voorzichtig en houden geld achter de hand. Verkeerd. In de vroege fase van het spel moet je elk stuk grond kopen waar je op landt (tenzij het echt je laatste geld is). Bezit is macht in Monopoly. Zonder eigendom kun je niet onderhandelen, en zonder onderhandelen kun je geen monopolies vormen.

Oranje en rode straten zijn goud waard

Statistisch gezien landen spelers het vaakst op de oranje en rode straten (door de positie ten opzichte van de gevangenis). Daarom zijn deze straten waardevoller dan de dure blauwe straten. Als je kunt ruilen voor een compleet oranje of rood monopolie, doe het – zelfs als je er iets voor moet opgeven.

Bouw drie huizen, niet vier

Er zijn maar een beperkt aantal huizen in het spel (32 stuks). Als jij veel huizen bezit, kunnen andere spelers niet bouwen – ook al hebben ze een monopolie. De optimale strategie is drie huizen per straat (de ROI is het hoogst), en dan stoppen. Zo blokkeer je andere spelers én maximaliseer je je eigen rendement.

Gevangenis is laat in het spel juist voordelig

Vroeg in het spel wil je eruit om straten te kopen. Maar zodra het bord vol is met hotels, is de gevangenis je beste vriend. Je ontvangt gewoon huur, maar loopt zelf geen risico op dure hotels van anderen. Gebruik je drie beurten dus strategisch.

Monopoly in de moderne bordspel-wereld

Laten we eerlijk zijn: de bordspelwereld is enorm geëvolueerd sinds 1935. Spellen zoals Catan, Ticket to Ride, en Azul hebben laten zien dat strategische diepgang én toegankelijkheid kunnen samengaan. Azul Duel bijvoorbeeld is binnen een half uur gespeeld en heeft meer strategische keuzes dan een hele Monopoly-sessie.

Toch heeft Monopoly iets wat moderne spellen ontberen: universele herkenning. Je kunt Monopoly meenemen naar elk gezin, elke verjaardag, elk kerstdiner, en mensen weten wat ze kunnen verwachten. Dat comfort is waardevol.

Monopoly versus moderne bordspellen

Als je van competitief spelen houdt en strategische beslissingen wilt maken, zijn er betere opties. Kijk naar Risk bordspellen voor werelddominantie-strategie, of Terraforming Mars voor complexe resource management.

Maar als je gewoon een leuke avond wilt met mensen die niet regelmatig bordspellen spelen, blijft Monopoly een solide keuze. Het is als de McDonald’s van bordspellen: niet het beste eten, maar je weet precies wat je krijgt, het is overal beschikbaar, en het voldoet aan een basisbehoefte.

Voor gezinnen die willen samenwerken in plaats van concurreren, raad ik coöperatieve bordspellen aan. Die creëren een heel andere dynamiek dan het vaak meedogenloze Monopoly.

Veelgestelde vragen over de geschiedenis van Monopoly

Wie heeft Monopoly werkelijk uitgevonden?

Elizabeth Magie ontwierp in 1903 “The Landlord’s Game”, de directe voorloper van Monopoly. Ze kreeg in 1904 patent op haar uitvinding. Charles Darrow verfijnde later een lokale variant en verkocht het in 1935 aan Parker Brothers als zijn eigen creatie. Parker Brothers kocht stilletjes Magie’s patent voor 500 dollar en presenteerde Darrow als de enige uitvinder – een mythe die decennialang standhield.

Hoe oud is Monopoly in 2026?

Het hangt ervan af hoe je telt. De officiële lancering van “Monopoly” door Parker Brothers was in 1935, wat het spel 91 jaar oud maakt in 2026. Maar de oorspronkelijke versie van Elizabeth Magie dateert uit 1903, wat betekent dat het concept al 123 jaar bestaat. De meeste mensen gebruiken 1935 als officiële geboortedatum.

Waarom is Monopoly zo populair geworden tijdens de Grote Depressie?

Monopoly bood escapisme op het perfecte moment. Voor enkele dollars konden arme, werkloze Amerikanen fantaseren over rijkdom en onroerend goed bezitten – dingen die in het echte leven onbereikbaar waren. Het was goedkoop entertainment dat de hele familie kon spelen. Daarnaast had Parker Brothers briljante timing: tegen de tijd dat de economie in 1936-1937 begon te herstellen, stond Monopoly al in vrijwel elk warenhuis.

Hoeveel exemplaren van Monopoly zijn er verkocht?

Meer dan 275 miljoen exemplaren wereldwijd, in meer dan 114 landen en 47 talen. Dat maakt het een van de best verkochte bordspellen aller tijden. Jaarlijks worden er nog steeds ongeveer 3 miljoen nieuwe exemplaren verkocht, bijna een eeuw na de oorspronkelijke lancering.

Is Monopoly de investering waard in 2026?

Dat hangt af van wat je zoekt. Als je een bordspel wilt dat:

• Iedereen kent en direct kan spelen
• Nostalgie oproept en generaties verbindt
• Geschikt is voor casual spelers die niet van complexe regels houden
• Een klassieker is die waarschijnlijk nooit uit de mode raakt

Dan is Monopoly absoluut de 25-30 euro waard. Het is betrouwbaar entertainment dat decennialang meegaat.

Maar als je zoekt naar strategische diepgang, korte speeltijd, en moderne game design, zijn er betere opties. Kijk dan naar bordspellen voor elk type speler om iets te vinden dat beter bij je past.

Voor families met jonge kinderen raad ik aan om zowel Monopoly Junior als een paar moderne party bordspellen in huis te hebben. Zo heb je variatie en voorkom je dat Monopoly de enige optie wordt (wat tot verveling kan leiden).

De toekomst van Monopoly: blijft het relevant?

Hasbro investeert actief in het moderniseren van Monopoly zonder de essentie te verliezen. Recente innovaties omvatten:

• Monopoly Voice Banking: Een stem-assistent vervangt de bankier (werkt verrassend goed)
• Monopoly Go! (mobiele game): Een moderne digitale versie die miljoenen spelers trekt
• Lokale edities: Steeds meer steden krijgen hun eigen versie met lokale straten
• Duurzaamheid: Nieuwere edities gebruiken gerecycled karton en milieuvriendelijkere materialen

De kracht van Monopoly ligt niet in innovatie, maar in continuïteit. Het is het bordspel-equivalent van Coca-Cola: de formule verandert nauwelijks, maar het merk blijft dominant door slimme marketing en emotionele connecties.

Zolang ouders hun kinderen willen leren over geld, onderhandelen en strategie – en zolang nostalgie waardevol blijft – zal Monopoly overleven. Het heeft twee wereldoorlogen overleefd, de digitale revolutie, en de opkomst van duizenden concurrerende bordspellen. Ik durf te wedden dat het de komende vijftig jaar ook nog steeds in kasten ligt.