Catan bordspel review: is deze klassieker het waard in 2026?

Je hebt het vast al eens voorbij zien komen: die iconische oranje doos met het eiland vol schaapjes, hout en graan. Catan is al bijna 30 jaar een fenomeen in de bordspellenwereld, maar is deze klassieker nog steeds de moeite waard in 2026? In deze catan review duik ik diep in wat dit spel zo bijzonder maakt, en belangrijker nog: of het past bij jouw spelletjesavond.

Ik heb de afgelopen maanden tientallen potjes Catan gespeeld met verschillende groepen—van complete beginners tot doorgewinterde strategen. Het resultaat? Een eerlijke review waarin ik zowel de sterke punten als de zwakke kanten belicht. Want laten we eerlijk zijn: niet elk bordspel is voor iedereen geschikt, hoe populair ook.

In dit artikel neem ik je mee door de gameplay, de verschillende uitbreidingen, en help ik je ontdekken of Catan echt bij jouw spelstijl past. Of je nu op zoek bent naar je eerste strategische bordspel of een aanvulling op je collectie, na het lezen weet je precies waar je aan toe bent.

Wat is Catan eigenlijk?

Catan, oorspronkelijk uitgebracht in 1995 onder de naam “Die Siedler von Catan”, is ontworpen door Klaus Teuber. Dit Duitse bordspel veroverde razendsnel de wereld en won meer dan 15 internationale spellenprijzen. De basis is simpel: jij en je medespelers zijn kolonisten die een onbewoond eiland proberen te koloniseren door nederzettingen en steden te bouwen.

Wat Catan onderscheidt van klassieke bordspellen zoals Monopoly of Risk, is de nadruk op handel en strategie in plaats van puur geluk of conflict. Elke beurt gooien spelers met dobbelstenen om te bepalen welke grondstoffen er worden geproduceerd. Deze grondstoffen—hout, klei, wol, graan en erts—gebruik je om wegen, nederzettingen en steden te bouwen.

De clou van het spel zit hem in het handelssysteem. Heb jij veel hout maar geen klei? Dan kun je met andere spelers ruilen. Deze sociale interactie maakt elk potje anders en zorgt ervoor dat je voortdurend met elkaar in gesprek bent. Onderhandelen, allianties sluiten en strategisch denken zijn minstens zo belangrijk als het gooien van de dobbelstenen.

Hoe werkt de gameplay?

Een potje Catan begint met het opzetten van het modulaire spelbord. Dit bestaat uit 19 zeshoekige tegels die elk een ander landschap vertegenwoordigen: bossen, heuvels, weiden, akkers en bergen. Omdat je deze tegels elke keer anders kunt neerleggen, is geen enkel spel hetzelfde. Op elke tegel ligt een cijferfiche (2 tot 12), die aangeeft bij welke dobbelsteenworp dat veld grondstoffen produceert.

In de beginopstelling plaats je twee nederzettingen en twee wegen. De locatie hiervan is cruciaal en bepaalt vaak je hele strategie. Wil je veel schapen en graan? Dan bouw je bij weiden en akkers. Ga je voor een stedenuitbreiding? Dan heb je juist veel erts en graan nodig.

Een typische speelbeurt

Elke beurt verloopt volgens een vast stramien. Eerst gooi je met twee dobbelstenen. Het totaal bepaalt welke velden grondstoffen produceren. Alle spelers die een nederzetting of stad naast dat veld hebben, ontvangen de bijbehorende grondstof. Een stad levert dubbel op, wat later in het spel heel waardevol wordt.

Na het gooien mag je handelen met andere spelers of met de bank (4 van hetzelfde voor 1 naar keuze). Dit is het moment waarop de echte magie gebeurt. “Geef mij die ene klei, dan krijg jij twee schapen!” Of: “Als jij die weg daar bouwt, blokkeer je mij—dan handel ik de rest van het spel niet meer met je.” Onderhandelen is een kunst op zich.

Tot slot bouw je wat je kunt betalen: wegen (hout + klei), nederzettingen (hout + klei + wol + graan), steden (3x erts + 2x graan) of ontwikkelingskaarten (wol + erts + graan). Je kunt ook punten verdienen door de langste handelsroute of het grootste ridderleger te hebben.

Winnen doe je zo

De eerste speler die 10 overwinningspunten behaalt, wint. Je krijgt punten voor nederzettingen (1 punt), steden (2 punten), ontwikkelingskaarten met overwinningspunten, de langste handelsroute (2 punten) en het grootste ridderleger (2 punten). Een gemiddeld potje duurt 60 tot 90 minuten, afhankelijk van hoeveel spelers meedoen en hoe snel jullie beslissingen nemen.

Voor wie is Catan geschikt?

Catan wordt vaak aangeprezen als het perfecte instapspel voor mensen die meer willen dan Monopoly of Ganzenbord, maar nog niet toe zijn aan complexe euro games. Die reputatie is grotendeels terecht. De basisregels leg je in tien minuten uit, en na één potje snappen de meeste mensen de kern. Toch is er genoeg diepgang om ervaren spelers bezig te houden.

Het spel is officieel geschikt voor 3 tot 4 spelers vanaf 10 jaar. In de praktijk werkt het het beste met 3 of 4 spelers—met twee spelers voelt het spelbord te leeg en mis je de dynamiek van onderhandelen. Wil je met meer dan 4 personen spelen? Dan heb je de uitbreiding voor 5-6 spelers nodig, maar daarover later meer.

Qua spelerstypes past Catan goed bij mensen die houden van lichte tot middelzware strategie. Je moet vooruit kunnen denken, kansen kunnen inschatten en sociaal sterk zijn in onderhandelingen. Tegelijkertijd is er genoeg willekeur (de dobbelstenen) om geluk een rol te laten spelen. Dat maakt het toegankelijk, maar frustreert soms ervaren spelers die liever volledig controle hebben.

Gezinnen en tieners

Voor gezinnen met kinderen vanaf 10-12 jaar is Catan een uitstekende keuze. Het leert kinderen strategisch denken, onderhandelen en omgaan met teleurstellingen (want ja, die rovers gaan je soms dwarszitten). Jonge kinderen vinden het basisspel vaak nog te complex. Voor hen is er Catan Junior, een versie met piraten en schatkisten die vanaf 6 jaar speelbaar is.

Casual gamers en bordspelfans

Als je normaal gesproken kaartspelletjes speelt of eenvoudige party games, is Catan een logische volgende stap. Het is uitdagender dan UNO of Mens-erger-je-niet, maar niet zo overweldigend als complexe euro games. De leercurve is vriendelijk, en de sociale component houdt iedereen betrokken—zelfs als je even minder geluk hebt met de dobbelstenen.

Ben je al ervaren met bordspellen? Dan biedt Catan vooral waarde als gateway-spel om nieuwe mensen kennis te laten maken met je hobby. Het is ook een goed “opwarmertje” voor zwaardere spellen later op de avond. Voor doorgewinterde hobbyisten kan het basisspel op den duur wat voorspelbaar aanvoelen, maar de uitbreidingen voegen genoeg variatie toe om het interessant te houden.

Uitbreidingen en varianten: wat zijn de opties?

Een van de grootste krachten van Catan is het uitgebreide ecosysteem aan uitbreidingen en varianten. Na tientallen potjes van het basisspel wil je misschien wat meer complexiteit of variatie. Gelukkig zijn er genoeg opties, maar welke zijn echt de moeite waard?

Uitbreiding voor 5-6 spelers

De meest voorkomende uitbreiding is die voor 5-6 spelers. Deze voegt extra tegels, nederzettingen en grondstoffen toe zodat meer mensen kunnen meedoen. Het spel wordt wel aanzienlijk langer—reken op 2 tot 2,5 uur in plaats van 60-90 minuten. Ook wordt het spelbord voller, wat betekent dat er meer concurrentie is om goede plekken. Dit kan leiden tot frustratie als je pech hebt met je beginopstelling.

Zeevaarders: verken de oceaan

Catan: Zeevaarders is de populairste grote uitbreiding. Deze voegt schepen toe waarmee je over zee kunt reizen naar nieuwe eilanden. Het spel krijgt hierdoor een ontdekkingselement—je weet niet van tevoren welke grondstoffen op de andere eilanden liggen. Ook zijn er scenario’s met specifieke doelstellingen, wat meer richting geeft aan je strategie.

Zeevaarders voegt ongeveer 30-45 minuten toe aan de speeltijd en maakt het spel complexer. Voor beginners raad ik aan eerst 5-10 potjes van het basisspel te spelen voordat je deze uitbreiding probeert. Maar als je het basisspel te voorspelbaar vindt, biedt Zeevaarders precies de afwisseling die je zoekt.

Steden en Ridders: meer strategie en conflict

Steden en Ridders is de zwaarste uitbreiding en voegt drie nieuwe elementen toe: ridders die barbaren afweren, verbeteringen voor steden (zoals handelshuizen en metroolen) en progressiekaarten. Deze uitbreiding maakt het spel strategischer en geeft meer controle over je acties. Het vermindert ook de “kingmaking” (waarbij een speler die toch verliest de winnaar bepaalt door selectief te handelen), wat competitieve spelers waarderen.

Het nadeel is dat de leercurve steiler wordt. Nieuwe spelers raken vaak overweldigd door alle opties. Ook duurt een potje al snel 2-3 uur. Steden en Ridders is echt iets voor de Catan-fan die na tientallen potjes het basisspel heeft uitgespeeld.

Het Snelle Kaartspel: Catan to go

Voor wie de essentie van Catan wil in compacter formaat, bestaat er Catan: Het Snelle Kaartspel. Dit is geen uitbreiding maar een standalone spel voor 2-4 spelers dat 15-30 minuten duurt. Je bouwt je eigen vorstendom met kaarten in plaats van op een bord. Het is perfect voor onderweg of als je weinig tijd hebt, maar mist natuurlijk de tactische diepte van het grote bordspel.

Voor- en nadelen: de eerlijke balans

Na tientallen potjes Catan met uiteenlopende groepen heb ik een duidelijk beeld gekregen van waar dit spel in uitblinkt en waar het tekortschiet. Laten we eerlijk zijn: geen enkel bordspel is perfect, en Catan heeft zowel fanatieke fans als uitgesproken critici. Hier is mijn balans na uitgebreid testen.

Waar Catan echt in uitblinkt

Het grootste pluspunt van Catan is de balans tussen toegankelijkheid en diepgang. Je kunt het binnen een kwartier uitleggen aan complete beginners, maar tegelijkertijd is er genoeg strategische ruimte om ervaren spelers uit te dagen. Die combinatie maakt het perfect voor gemengde groepen—van familie-avondjes tot spelletjesavonden met doorgewinterde gamers.

De sociale component is een ander groot voordeel. Waar veel bordspellen je alleen laten zitten met je eigen strategie, dwingt Catan je constant tot interactie. Onderhandelen, allianties vormen en afbreken, afdingen over ruilhandel—het maakt elk potje levendig en onvoorspelbaar. Als je van die sociale dynamiek houdt, is Catan een topkeuze.

Ook de schaalbaarheid verdient een compliment. Met uitbreidingen kun je het spel zo simpel of complex maken als je wilt. Begin je net? Speel het basisspel. Ben je het zat? Voeg Zeevaarders of Steden en Ridders toe. Die modulariteit zorgt ervoor dat Catan jarenlang relevant blijft in je collectie.

Waar het spel tekortschiet

De dobbelstenen zijn tegelijk een kracht en een zwakte. Ja, ze houden het spel toegankelijk en onvoorspelbaar. Maar als jouw cijfers 20 beurten lang niet vallen, zit je machteloos toe te kijken hoe anderen uitbouwen. Dat kan enorm frustrerend zijn, vooral in een competitieve setting. Ervaren spelers leren dit risico beperken door slimme nederzettingsplaatsing, maar geluk blijft een grote factor.

Een ander pijnpunt is de beginopstelling. Wie het geluk heeft om op goede plekken te starten (veel cijfers 6 en 8, toegang tot diverse grondstoffen), heeft een enorm voordeel. Omgekeerd is een slechte start moeilijk te herstellen. Sommige spelgroepen gebruiken daarom varianten waarbij je om de beurt nederzettingen plaatst in plaats van alles tegelijk—dat verkleint de geluksfactor.

Tot slot is er het “kingmaking”-probleem. In de eindfase, als duidelijk wordt wie kan winnen, hebben spelers die toch niet meer kunnen winnen soms onevenredig veel invloed. Door selectief wel of niet te handelen met bepaalde spelers, bepalen zij eigenlijk de winnaar. Dit frustreert competitieve spelers die liever zien dat de beste strategie wint, niet de politieke situatie.

Hoe verhoudt Catan zich tot alternatieven?

Catan wordt vaak vergeleken met andere gateway-bordspellen zoals Carcassonne, Ticket to Ride en Pandemic. Elk van deze spellen heeft een vergelijkbaar niveau van toegankelijkheid, maar met een andere focus. Als je twijfelt tussen Catan en een alternatief, helpen deze vergelijkingen je de juiste keuze te maken.

Catan vs. Carcassonne

Carcassonne is qua toegankelijkheid vergelijkbaar met Catan, maar minder interactief. Je legt tegels neer en plaatst pionnetjes—er is nauwelijks directe interactie met medespelers. Dat maakt het rustiger en minder confronterend, maar ook minder sociaal. Houd je van onderhandelen en allianties? Kies Catan. Wil je juist iets meer solo-strategisch? Dan past Carcassonne beter.

Catan vs. Risk

Risk heeft meer directe confrontatie—je valt andere spelers aan en verovert gebieden. Dat maakt het agressiever dan Catan, waar conflict indirecter verloopt (via handelen weigeren of de rover verplaatsen). Risk is ook zwaar afhankelijk van dobbelstenen en kan uren duren. Catan biedt meer strategische variatie en kortere speeltijd, maar minder epische gevechten. Lees hier mijn volledige Risk review voor een gedetailleerde vergelijking.

Catan voor 2 spelers

Hoewel Catan officieel speelbaar is met 2 spelers, raad ik het af. Het spel leeft van onderhandeling en sociale dynamiek, en met twee spelers verlies je die kern. Er zijn betere bordspellen voor 2 personen zoals 7 Wonders Duel, Patchwork of Jaipur die specifiek ontworpen zijn voor duels.

Veelgestelde vragen over Catan

Hoeveel kost Catan en waar kun je het het beste kopen?

Het Catan basisspel kost ongeveer 30-35 euro bij de meeste retailers. Bij Bol.com vind je het vaak voor rond de 34 euro, soms met korting. Let op dat je de Nederlandse editie van 999 Games koopt—deze heeft duidelijke spelregels en hoogwaardig materiaal. Uitbreidingen kosten 20-45 euro, afhankelijk van de omvang. Voor de beste kooptips voor bordspellen verwijs ik je naar mijn uitgebreide gids.

Hoe lang duurt een potje Catan gemiddeld?

Met 3-4 spelers duurt een gemiddeld potje 60-90 minuten. De eerste keer speelt het trager (reken op 2 uur), omdat je de regels nog moet leren. Met ervaren spelers die snel beslissingen nemen, kun je het soms in 45 minuten afwerken. Met 5-6 spelers (uitbreiding) reken je op 2-2,5 uur. Uitbreidingen zoals Steden en Ridders verlengen de speeltijd met 30-60 minuten.

Is Catan geschikt voor kinderen en vanaf welke leeftijd?

De officiële leeftijd is 10+, en dat klopt redelijk. Kinderen van 8-9 kunnen het vaak wel spelen met begeleiding, maar de strategische diepte en het geduld dat nodig is maken het uitdagend voor jongere kinderen. Voor kinderen van 6-9 jaar is Catan Junior een veel betere keuze—die versie heeft vereenvoudigde regels en een piratenverhaal dat jonge spelers aanspreekt. Lees hier meer over bordspellen voor kinderen op verschillende leeftijden.

Kun je Catan online spelen?

Ja, er zijn meerdere opties. De officiële Catan Universe app is beschikbaar voor iOS, Android en PC, met zowel singleplayer tegen AI als multiplayer tegen andere mensen. De app is gratis met in-app aankopen voor uitbreidingen. Daarnaast kun je Catan spelen op platforms zoals Board Game Arena (browser-based) en Tabletop Simulator (Steam). De fysieke versie blijft echter superieur vanwege de sociale interactie en het tactiele plezier van het materiaal.

Catan is niet zonder reden een van de meest verkochte bordspellen ter wereld. Het combineert toegankelijke regels met strategische diepgang, sociale interactie met competitie, en geluk met kunde. Is het perfect? Nee—de dobbelstenen kunnen frustrerend zijn en na 50+ potjes gaat de magie er wel af. Maar als je op zoek bent naar een solide, veelzijdig bordspel dat geschikt is voor vrijwel elke groep, is Catan nog steeds een uitstekende keuze in 2026.

Mijn advies: begin met het basisspel, speel het 5-10 keer met verschillende groepen, en besluit dan of je uitbreidingen wilt toevoegen. Voor de meeste mensen zal Catan een waardevolle toevoeging zijn aan hun spelletjeskast—een betrouwbare klassieker die zowel bij familie als vrienden in de smaak valt. Wil je meer inspiratie voor je bordspel avond? Bekijk dan ook mijn top 10 bordspellen van 2026 voor nog meer aanraders.